- Wymiana pieca jest obowiązkowa tylko wtedy, gdy dom ogrzewa wyłącznie stary kocioł na paliwo stałe poniżej 5. klasy. Wszystkie takie źródła trzeba zlikwidować.
- Samą wymianę pieca, bez ocieplenia, można zrobić w domu o zapotrzebowaniu na energię do 140 kWh/m² rocznie. Powyżej 140 kWh/m² program wymaga też termomodernizacji.
- Samo ocieplenie, okna, drzwi i wentylację można dofinansować, jeśli dom ma już źródło inne niż na paliwo stałe (np. gaz) albo kocioł co najmniej 5. klasy.
- Program dofinansowuje pompy ciepła, kotły na pellet i zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie (z listy ZUM) oraz podłączenie do sieci ciepłowniczej. Kotłów gazowych nie dofinansowuje.
- Kominek rekreacyjny może zostać, jeśli spełnia wymagania ekoprojektu. Stary kominek lub piec kaflowy trzeba trwale odłączyć od komina i potwierdzić to protokołem.
Kiedy wymiana pieca jest obowiązkowa
Wymiana pieca jest obowiązkowa, gdy dom ogrzewa wyłącznie źródło ciepła na paliwo stałe poniżej 5. klasy normy EN 303-5 — czyli popularny „kopciuch” na węgiel lub drewno. W takim domu program nie sfinansuje samego ocieplenia. Wszystkie stare źródła na paliwo stałe muszą zostać zlikwidowane i zastąpione źródłem z listy kosztów kwalifikowanych.
Likwidację trzeba udokumentować. Wystarczy imienny dokument zezłomowania, karta przekazania odpadu albo formularz przyjęcia odpadów metali. Piec kaflowy lub kominek może zostać w domu, ale musi być trwale odłączony od przewodu kominowego. Potwierdza to protokół mistrza kominiarskiego, a od 20 lipca 2026 r. także protokół osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
Czy można wymienić tylko piec
Tak, ale tylko w domu o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania do 140 kWh/m² rocznie. Tę wartość podaje audyt energetyczny. W starszym, nieocieplonym domu wynik zwykle jest wyższy i wtedy sama wymiana pieca nie wystarczy.
| Wynik audytu (przed pracami) | Sama wymiana pieca | Warunek po pracach |
|---|---|---|
| poniżej 80 kWh/m² rocznie | tak (wolno dodać instalację c.o./c.w.u.) | wskaźnik nadal poniżej 80 |
| 80–140 kWh/m² rocznie | tak albo piec z ociepleniem | sama wymiana: wskaźnik nie może wzrosnąć; z ociepleniem: maks. 80 i spadek co najmniej o 40% |
| powyżej 140 kWh/m² rocznie | nie — potrzebna też termomodernizacja | maks. 140 i spadek co najmniej o 40% |
Źródło: Program Priorytetowy „Czyste Powietrze”, wersja obowiązująca od 20.07.2026 r., tabela 9.2.2 „Rodzaje przedsięwzięć”.
Domy powyżej 140 kWh/m² rocznie mają jedną zaletę: tylko w nich dostępny jest najwyższy poziom dofinansowania, do 100% kosztów kwalifikowanych w granicach kwot maksymalnych (dla osób spełniających kryterium dochodowe tego poziomu). Jak audyt ustala ten wskaźnik, opisaliśmy w artykule audyt energetyczny w Czystym Powietrzu.
Czy można tylko ocieplić dom
Tak, jeśli dom ma już źródło ciepła inne niż na paliwo stałe (np. kocioł gazowy, pompę ciepła, ogrzewanie olejowe) albo kocioł na paliwo stałe co najmniej 5. klasy. Wtedy dotacja obejmuje wyłącznie ocieplenie stropów, ścian i podłóg, okna, drzwi zewnętrzne, bramy garażowe i wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła. Wymiany źródła ciepła program w takim domu nie sfinansuje.
Warunek energetyczny nadal obowiązuje. Dom o wyniku 80–140 kWh/m² musi po pracach zejść do 80 kWh/m², a dom powyżej 140 kWh/m² — do 140 kWh/m². W obu przypadkach spadek musi wynieść co najmniej 40%. Dom poniżej 80 kWh/m² z gazem nie ma w programie zakresu do dofinansowania.
Jaki piec można dofinansować w 2026 roku
Program dofinansowuje jedno źródło ciepła na dom, wybrane z Załącznika nr 2 do programu. Pompy ciepła oraz kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno muszą być wpisane na listę ZUM w dniu wystawienia faktury (przy fakturze zaliczkowej liczy się data tej faktury).
| Źródło ciepła (maks. dotacja) | Podstawowy | Podwyższony | Najwyższy |
|---|---|---|---|
| Pompa ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności | 14 080 zł | 24 640 zł | 35 200 zł |
| Gruntowa pompa ciepła o podwyższonej klasie efektywności | 18 000 zł | 31 500 zł | 45 000 zł |
| Dolne źródło do pompy gruntowej | 8 000 zł | 14 000 zł | 20 000 zł |
| Pompa ciepła powietrze/powietrze | 4 480 zł | 7 840 zł | 11 200 zł |
| Kocioł na pellet drzewny o podwyższonym standardzie | 8 200 zł | 14 350 zł | 20 500 zł |
| Kocioł zgazowujący drewno o podwyższonym standardzie | 8 200 zł | 14 350 zł | 20 500 zł |
| Podłączenie do sieci ciepłowniczej z przyłączem | 8 900 zł | 15 575 zł | 22 250 zł |
| Ogrzewanie elektryczne (inne niż pompa ciepła) — tylko do końca 2026 r. | 4 480 zł | 7 840 zł | 11 200 zł |
Źródło: Załącznik nr 2 do Programu, wersja od 20.07.2026 r., tabela 2. Kwoty to maksymalne dotacje; dotacja nie przekroczy też 40%, 70% lub 100% kosztów kwalifikowanych netto.
- Pompa ciepła — najczęstszy wybór. Wymaga dobrze dobranej mocy i zwykle instalacji grzewczej przystosowanej do niższej temperatury.
- Kocioł na pellet — tylko z automatycznym podajnikiem, bez rusztu awaryjnego i bez przedpaleniska. WFOŚiGW w Lublinie przypomniał w lipcu 2026 r., że taki element wykryty podczas kontroli może wyłączyć kocioł z dofinansowania albo skończyć się rozwiązaniem umowy.
- Ogrzewanie elektryczne (inne niż pompa ciepła) — wniosek, faktura i montaż muszą zmieścić się w 2026 r. Później program przestaje je wspierać.
Kotły na paliwo stałe muszą też spełniać docelowe wymagania uchwały antysmogowej województwa. Dotyczy to zarówno Podkarpacia, jak i Lubelszczyzny.
A piec gazowy?
Program Czyste Powietrze nie dofinansowuje kotłów gazowych. NFOŚiGW potwierdził przy zmianach od 20 lipca 2026 r., że w tej sprawie nic się nie zmienia. Osobny nabór uruchomiony w lipcu 2025 r. dotyczył tylko kotłów gazowych w inwestycjach zrealizowanych od 28 maja do 31 grudnia 2024 r. Nie obejmuje nowych montaży.
Gaz nie zamyka jednak drogi do dotacji. Jeśli dom ma już kocioł gazowy, a stary piec na paliwo stałe zlikwidowano, można starać się o dotację na ocieplenie, stolarkę i wentylację. Po przedsięwzięciu z wymianą źródła ciepła program dopuszcza też kocioł gazowy obok nowego, dofinansowanego źródła (bez dotacji na sam kocioł). Przed wymianą dom nie może mieć jednak innego źródła ciepła niż stary kocioł na paliwo stałe.
A kominek?
Kominek używany rekreacyjnie może zostać w domu albo zostać zamontowany, jeśli spełnia wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji UE 2015/1185) i lokalnej uchwały antysmogowej. Sam kominek nie jest kosztem kwalifikowanym — program go nie dofinansuje.
Inaczej jest ze starym kominkiem lub piecem kaflowym, który nie spełnia tych wymagań. Musi zostać zlikwidowany albo trwale odłączony od komina, z protokołem kominiarskim. Warto to ustalić przed audytem, bo audytor wpisuje do dokumentów wszystkie źródła ciepła w domu.
Co obowiązuje przez 5 lat po pracach
Okres trwałości trwa 5 lat od zakończenia przedsięwzięcia. W tym czasie nie wolno zamontować z powrotem kotła na paliwo stałe poniżej 5. klasy, zdemontować dofinansowanych urządzeń (poza wymianą wadliwych na nie gorsze) ani dołożyć źródła ciepła niezgodnego z programem. Fundusz może to sprawdzić podczas kontroli.
Nie wiesz, czy w Twoim domu trzeba wymienić piec?
Odpowiedź zależy od trzech rzeczy: czym dziś ogrzewasz dom, jaki wynik da audyt i w jakim progu dochodowym się mieścisz. Łukasz Ziemiański pomoże to ustalić przed wydaniem pieniędzy. Sprawdzi kwalifikację i dokumenty, oceni poziom dofinansowania i przygotuje wniosek razem z wykonawcą. Przy realizacji z Łukaszem nie czekasz na zaliczkę z funduszu: wymiana pieca lub ocieplenie ruszają po decyzji WFOŚiGW o przyznaniu dotacji, a po Twojej stronie zostaje VAT i ewentualna różnica między kosztem prac a kwotą dotacji. To rozwiązanie oferowane przy realizacji z firmą wykonawczą, a nie zasada programu. Działamy w województwie podkarpackim i lubelskim — w Rzeszowie, Krośnie, Jaśle, Sanoku, Przemyślu, Lublinie, Zamościu, Chełmie i okolicach.
Zacznij od bezpłatnego formularza kwalifikacji albo policz orientacyjną dotację w kalkulatorze Czystego Powietrza.
Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Przy realizacji nie czekasz na zaliczkę z funduszu: prace ruszają po decyzji WFOŚiGW o przyznaniu dotacji, a Ty płacisz tylko VAT i ewentualną różnicę między kosztem prac a dotacją. Podkarpackie i Lubelskie.
Pytania i odpowiedzi
Czy w programie Czyste Powietrze trzeba wymienić piec?
Tylko wtedy, gdy dom ogrzewa wyłącznie kocioł na paliwo stałe poniżej 5. klasy normy EN 303-5. Jeśli dom ma gaz, pompę ciepła albo kocioł co najmniej 5. klasy, dotacja może objąć samo ocieplenie, stolarkę i wentylację.
Czy można wymienić tylko piec, bez ocieplania domu?
Tak, jeśli audyt wykaże zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania do 140 kWh/m² rocznie. Powyżej 140 kWh/m² program wymaga termomodernizacji, po której wskaźnik spadnie do maksymalnie 140 kWh/m² i co najmniej o 40%.
Czy Czyste Powietrze dofinansowuje piec gazowy?
Nie. Kotły gazowe nie są kosztem kwalifikowanym, co NFOŚiGW potwierdził przy zmianach od 20.07.2026 r. Dom z gazem może natomiast dostać dotację na ocieplenie, okna, drzwi i wentylację.
Czy mogę zostawić kominek po wymianie pieca?
Kominek rekreacyjny może zostać, jeśli spełnia wymagania ekoprojektu. Kominek lub piec kaflowy niespełniający wymagań musi być trwale odłączony od przewodu kominowego, co potwierdza protokół kominiarski lub osoby z uprawnieniami budowlanymi.
Jaki kocioł na pellet kwalifikuje się do dotacji?
Kocioł z automatycznym podawaniem pelletu, bez rusztu awaryjnego i przedpaleniska, wpisany na listę ZUM w dniu wystawienia faktury i zgodny z uchwałą antysmogową województwa.
Źródła
- Program Priorytetowy „Czyste Powietrze” i Załącznik nr 2 — dokumenty obowiązujące od 20.07.2026 (NFOŚiGW, aktualizacja 02.10.2026)
- Zmiany w programie Czyste Powietrze od 20 lipca — NFOŚiGW (13.07.2026)
- Ważny komunikat dotyczący kotłów na pellet — WFOŚiGW w Lublinie (27.07.2026)
- Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM)
Czytaj dalej: Co można dofinansować z Czystego Powietrza · Audyt energetyczny w Czystym Powietrzu · Dotacje i termomodernizacja · Czyste Powietrze — kwalifikacja
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje zasady programu Czyste Powietrze obowiązujące od 20 lipca 2026 r. Wiążące są dokumenty programu oraz decyzja właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska (WFOŚiGW). Łukasz Ziemiański nie jest operatorem programu.