W skrócie
  • Województwo lubelskie ma jedną uchwałę antysmogową dla wszystkich gmin: uchwałę Sejmiku nr XXIII/388/2021 z 19 lutego 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2021 r. poz. 917), obowiązującą od 1 maja 2021 r.
  • Kotły bezklasowe oraz 1. i 2. klasy są zakazane od 1 stycznia 2024 r.
  • Kotły 3. i 4. klasy według normy PN-EN 303-5:2012 można używać tylko do 31 grudnia 2026 r. — od 1 stycznia 2027 r. muszą spełniać ekoprojekt.
  • Kotły 5. klasy niespełniające ekoprojektu można używać do 31 grudnia 2029 r.
  • Istniejących kominków uchwała nie nakazuje wymieniać — obowiązują je zakazy paliw. Wymóg ekoprojektu dotyczy kominków w nowych budynkach.

Czy w lubelskim obowiązuje uchwała antysmogowa

Tak — w całym województwie lubelskim, w każdej gminie, w mieście i na wsi, obowiązuje uchwała nr XXIII/388/2021 Sejmiku Województwa Lubelskiego z 19 lutego 2021 r. w sprawie wprowadzenia ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Ogłoszono ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego 25 lutego 2021 r., poz. 917. Weszła w życie 1 maja 2021 r.

Uchwała dotyczy instalacji na paliwa stałe o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW, w szczególności kotłów, kominków, pieców i kuchni węglowych, czyli w praktyce urządzeń w domach. Obowiązuje przez cały rok. Zobowiązany jest użytkownik urządzenia, niezależnie od tego, kto jest właścicielem domu. Nie ma osobnych, ostrzejszych uchwał dla Lublina czy innych miast — przepisy są jednolite dla regionu. Nie znaleźliśmy też uchwały zmieniającej terminy, ale przed decyzją warto to potwierdzić w gminie albo w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego.

Terminy wymiany kotłów w lubelskim

Najbliższy termin mija 31 grudnia 2026 r.: od 1 stycznia 2027 r. nie wolno używać kotłów 3. i 4. klasy. Cały harmonogram:

Rodzaj kotła na paliwo stałeOstatni dzień użytkowaniaZakaz od
Bezklasowy oraz klasy 1 i 2 (PN-EN 303-5:2002)31 grudnia 2023 r.1 stycznia 2024 r.
Klasy 3 i 4 (PN-EN 303-5:2012)31 grudnia 2026 r.1 stycznia 2027 r.
Klasy 5 (PN-EN 303-5:2012) bez ekoprojektu31 grudnia 2029 r.1 stycznia 2030 r.
Spełniający ekoprojekt (rozporządzenie UE 2015/1189)bez terminu—

Źródło: § 4 i § 9 uchwały nr XXIII/388/2021 (Dz. Urz. Woj. Lub. 2021 poz. 917) oraz serwis ochronapowietrza.lubelskie.pl (Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego).

To surowszy harmonogram niż na Podkarpaciu, gdzie kotły 3. i 4. klasy są dopuszczone do końca 2027 r., a kotły 5. klasy zainstalowane przed 2020 r. — bezterminowo. W lubelskim nawet kocioł 5. klasy musi docelowo spełniać ekoprojekt. Porównanie: uchwała antysmogowa na Podkarpaciu.

Klasę kotła sprawdzisz na tabliczce znamionowej i w dokumentacji (świadectwo badań, deklaracja producenta). Na żądanie kontroli trzeba ją okazać.

Nowe budynki

Dla nowo budowanych budynków, w których proces prowadzący do pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy rozpoczął się po 1 maja 2021 r., uchwała wprowadza dwa dodatkowe wymogi:

  • zakaz kotłów na paliwo stałe, jeśli na terenie bezpośrednio przylegającym do działki można się podłączyć do sieci ciepłowniczej lub gazowej;
  • kominki i inne miejscowe ogrzewacze muszą spełniać wymagania ekoprojektu (rozporządzenie UE 2015/1185).

Co z kominkiem w lubelskim

Uchwała nie nakazuje wymiany ani rozbiórki kominków w istniejących domach. Można w nich palić, ale wyłącznie paliwem dozwolonym — w praktyce suchym drewnem o wilgotności do 20%. Wymóg ekoprojektu dotyczy tylko kominków w nowych budynkach.

Inaczej jest, jeśli korzystasz z Czystego Powietrza. Program wymaga, żeby w domu objętym dotacją kominek używany rekreacyjnie spełniał wymagania ekoprojektu, niezależnie od uchwały. Stary kominek lub piec kaflowy może zostać jako element wystroju, ale musi być trwale odłączony od komina, co potwierdza protokół kominiarski.

Zakazane paliwa

Od 1 maja 2021 r. w kotłach, kominkach i piecach nie wolno stosować:

  • mułów i miałów węglowych, flotokoncentratów i mieszanek z ich udziałem,
  • węgla brunatnego i paliw z niego produkowanych,
  • węgla kamiennego niespełniającego wymagań jakościowych dla paliw stałych oraz paliw z niego produkowanych, które tych wymagań nie spełniają,
  • biomasy (np. drewna) o wilgotności powyżej 20%.

Domów ogrzewanych gazem, siecią ciepłowniczą, olejem, prądem albo pompą ciepła uchwała nie obejmuje — chyba że właściciel wróci do paliwa stałego.

Kontrole i kary

Przestrzeganie uchwały kontroluje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z pomocą upoważnionych pracowników lub straży gminnej czy miejskiej. Gmina bez straży musi wyznaczyć osobę do przyjmowania zgłoszeń i interwencji. Kontrolujący może zażądać dokumentacji technicznej kotła lub kominka.

Za naruszenie zakazów grozi grzywna z art. 334 Prawa ochrony środowiska: od 20 do 5000 zł. Mandat wynosi do 500 zł, a przy kilku wykroczeniach do 1000 zł. Po wymianie źródła ciepła pamiętaj o deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) — w ciągu 14 dni od uruchomienia.

Jak przygotować się do kontroli

Przy kontroli najważniejsze są dokumenty. Trzymaj w domu:

  • dokumentację techniczną kotła z informacją o klasie albo ekoprojekcie (świadectwo badań, deklaracja producenta, karta produktu),
  • dla kominka — instrukcję producenta, jeśli budynek jest nowy i kominek musi spełniać ekoprojekt,
  • dowody zakupu opału, z których wynika jego rodzaj i jakość (przy węglu — świadectwo jakości paliwa).

Jeśli kocioł nie ma tabliczki ani dokumentów, przy kontroli trudno będzie wykazać, że spełnia wymagania uchwały.

Kocioł 3. lub 4. klasy, a do końca roku zostało kilka tygodni

Jeśli dopiero zaczynasz, kompletną wymianę z dotacją realnie trudno będzie przeprowadzić do 31 grudnia 2026 r. Program Czyste Powietrze wymaga audytu energetycznego, wyboru wykonawcy i decyzji funduszu. Nie oznacza to jednak, że warto czekać: wniosek można złożyć w każdej chwili, a kocioł 3. lub 4. klasy program traktuje jako nieefektywne źródło ciepła, którego wymianę dofinansowuje. Im wcześniej zaczniesz, tym krócej będziesz używać kotła niezgodnego z uchwałą.

Dotacja wynosi do 40%, 70% lub 100% kosztów kwalifikowanych, zależnie od dochodu, i obejmuje m.in. pompy ciepła, podłączenie do sieci ciepłowniczej oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie z listy ZUM. Na nowy kocioł węglowy ani gazowy dotacji nie ma. W województwie lubelskim wnioski rozpatruje WFOŚiGW w Lublinie — szczegóły opisaliśmy w artykule Czyste Powietrze w Lublinie i lubelskim.

Musisz wymienić kocioł? Co dalej

Jeśli masz kocioł 3. lub 4. klasy, kocioł bez tabliczki albo planujesz wymianę przed 2030 r., warto najpierw sprawdzić, na jaką dotację możesz liczyć. Łukasz Ziemiański pomaga właścicielom domów w województwie lubelskim i podkarpackim (Lublin, Zamość, Chełm, Rzeszów, Krosno i okolice): sprawdza kwalifikację, dokumenty własności i poziom dofinansowania, a potem przygotowuje wniosek razem z wykonawcą.

Przy realizacji z Łukaszem nie czekasz na zaliczkę (prefinansowanie) z funduszu. Prace ruszają po decyzji wojewódzkiego funduszu (WFOŚiGW) o przyznaniu dotacji. Po Twojej stronie zostaje VAT i ewentualna różnica między kosztem prac a kwotą dotacji. Decyzję o dotacji zawsze podejmuje WFOŚiGW.

Wypełnij bezpłatny formularz kwalifikacji albo sprawdź orientacyjną kwotę w kalkulatorze dotacji.

Sprawdź, czy Twój dom się kwalifikuje

Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Przy realizacji nie czekasz na zaliczkę z funduszu: prace ruszają po decyzji WFOŚiGW o przyznaniu dotacji, a Ty płacisz tylko VAT i ewentualną różnicę między kosztem prac a dotacją. Podkarpackie i Lubelskie.

Sprawdź kwalifikację ☎ 724 570 091

Pytania i odpowiedzi

Do kiedy trzeba wymienić kocioł 3. lub 4. klasy w lubelskim?

Do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. kotły 3. i 4. klasy według normy PN-EN 303-5:2012 nie mogą być użytkowane — wynika to z uchwały nr XXIII/388/2021 Sejmiku Województwa Lubelskiego.

Czy kocioł 5. klasy w lubelskim trzeba będzie wymienić?

Tak, jeśli nie spełnia wymagań ekoprojektu. Taki kocioł można użytkować do 31 grudnia 2029 r. Kotły spełniające ekoprojekt nie mają terminu wymiany.

Czy w lubelskim można palić w kominku?

Tak. Uchwała nie zakazuje używania istniejących kominków, ale wolno w nich palić tylko suchym drewnem o wilgotności do 20%. Kominki w nowych budynkach muszą spełniać ekoprojekt.

Czy Lublin ma własną uchwałę antysmogową?

Nie. W Lublinie i we wszystkich gminach województwa obowiązuje ta sama uchwała Sejmiku Województwa Lubelskiego z 19 lutego 2021 r.

Jaka jest kara za kopciucha w lubelskim?

Mandat do 500 zł (do 1000 zł przy kilku wykroczeniach) albo grzywna od 20 do 5000 zł orzeczona przez sąd, na podstawie art. 334 Prawa ochrony środowiska.

Źródła

Czytaj dalej: Czyste Powietrze Lublin · Uchwała antysmogowa podkarpackie · Dotacje i termomodernizacja · Czyste Powietrze — kwalifikacja

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje zasady programu Czyste Powietrze obowiązujące od 20 lipca 2026 r. Wiążące są dokumenty programu oraz decyzja właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska (WFOŚiGW). Łukasz Ziemiański nie jest operatorem programu.