Umowa przedwstępna to moment, w którym sprzedaż mieszkania przestaje być rozmową, a staje się zobowiązaniem. Od tego, jak ją napiszesz i w jakiej formie zawrzesz, zależy, co możesz zrobić, gdy druga strona się wycofa. Poniżej konkretnie: co wpisać, kiedy iść do notariusza, ile zadatku i ile to kosztuje.

W skrócie:

  • Notariusz nie jest obowiązkowy, ale tylko umowa w formie aktu notarialnego pozwala żądać zawarcia umowy sprzedaży przed sądem (art. 390 § 2 KC).
  • Zadatek ≠ zaliczka. Zadatek przepada albo wraca w podwójnej wysokości (art. 394 KC); zaliczka co do zasady wraca.
  • Brak terminu? Jeśli przez rok nikt nie wyznaczy terminu umowy przyrzeczonej, nie można już żądać jej zawarcia (art. 389 § 2 KC).
  • Kupujący z kredytem potrzebuje umowy przedwstępnej dla banku — warto ją zawrzeć z terminem lub warunkiem dopasowanym do decyzji kredytowej.

Co powinna zawierać umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania?

Umowa przedwstępna musi określać istotne postanowienia umowy sprzedaży — co najmniej strony, mieszkanie i cenę (art. 389 § 1 KC). Bez nich jest nieważna jako umowa przedwstępna. W praktyce dobra umowa zawiera dużo więcej:

  • Strony — imiona, nazwiska, PESEL, adresy; przy małżonkach informacja o ustroju majątkowym.
  • Mieszkanie — adres, powierzchnia, numer księgi wieczystej, rodzaj prawa (odrębna własność czy spółdzielcze własnościowe prawo), komórka, miejsce postojowe.
  • Cena i sposób zapłaty — kwota, rachunek, terminy, część z kredytu, część ze środków własnych.
  • Zadatek lub zaliczka — kwota, termin wpłaty i jednoznaczna nazwa.
  • Termin zawarcia umowy przyrzeczonej (aktu notarialnego).
  • Stan prawny — oświadczenia o obciążeniach, hipotece do spłaty, osobach zameldowanych, braku zaległości w opłatach.
  • Termin i sposób wydania mieszkania — protokół, liczniki, klucze, wyposażenie zostające w lokalu.
  • Warunki odstąpienia — np. umowne prawo odstąpienia w określonym terminie (art. 395 KC).
  • Koszty — kto płaci taksę notarialną, podatek, opłaty sądowe.

Przy sprzedaży mieszkania z hipoteką dobrze opisać, jak cena zostanie podzielona: część trafia do banku sprzedającego na spłatę kredytu, reszta do sprzedającego.

Czy umowa przedwstępna musi być u notariusza?

Nie musi — zwykła forma pisemna jest ważna. Różnica dotyczy tego, czego możesz się domagać, gdy druga strona odmówi zawarcia umowy sprzedaży.

Zwykła forma pisemnaAkt notarialny
Gdy druga strona się wycofaOdszkodowanie za szkodę poniesioną przez to, że liczyłeś na zawarcie umowy (art. 390 § 1 KC)Odszkodowanie albo żądanie przed sądem zawarcia umowy sprzedaży (art. 390 § 2 KC)
DlaczegoSprzedaż nieruchomości wymaga aktu notarialnego (art. 158 KC), więc „zwykła” umowa nie spełnia wymogu formySpełnia wymóg formy umowy przyrzeczonej
Wpis do księgi wieczystejNieMożna ujawnić roszczenie kupującego w księdze (opłata sądowa 150 zł, art. 43 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych)
KosztBrak taksyTaksa notarialna + VAT + wypisy (wyliczenie niżej)

Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3 KC). W mojej praktyce notariusza wybieram zawsze, gdy płacony jest wysoki zadatek, gdy termin do aktu jest długi albo gdy mieszkanie ma skomplikowany stan prawny.

Zadatek czy zaliczka — czym się różnią?

Zadatek „pracuje” jako zabezpieczenie, zaliczka jest tylko przedpłatą. Zgodnie z art. 394 KC, jeśli umowa nie zostanie wykonana przez jedną ze stron:

  • nie wykona jej kupujący — sprzedający może odstąpić od umowy i zatrzymać zadatek,
  • nie wykona jej sprzedający — kupujący może odstąpić i żądać dwukrotności zadatku,
  • umowa zostanie wykonana — zadatek zalicza się na poczet ceny,
  • umowa zostanie rozwiązana albo nie dojdzie do skutku z przyczyn, za które nikt nie odpowiada (lub odpowiadają obie strony) — zadatek wraca w pojedynczej wysokości.

Zaliczka nie ma w Kodeksie cywilnym takiej regulacji — gdy sprzedaż nie dojdzie do skutku, co do zasady podlega zwrotowi. Dlatego w umowie zawsze pisz wprost: „tytułem zadatku” albo „tytułem zaliczki”. Niejasne sformułowanie to częsty powód sporów.

Ile zadatku przy sprzedaży mieszkania?

Przepisy nie określają wysokości zadatku — strony ustalają ją same. W mojej praktyce najczęściej spotykam kwoty rzędu 5–10% ceny. Przy mieszkaniu za 450 000 zł (to mniej więcej 45 m² w Rzeszowie przy medianie z aktów notarialnych 9 983 zł/m²) oznacza to około 22 500–45 000 zł.

Na co uważać:

  • Zbyt niski zadatek słabo motywuje drugą stronę — łatwiej jej zrezygnować.
  • Zbyt wysoki utrudnia kupującemu z kredytem, który musi mieć te pieniądze przed decyzją banku.
  • Wpłata na rachunek, a nie gotówką — z tytułem przelewu odpowiadającym umowie.

Czy umowa przedwstępna jest wiążąca?

Tak — umowa przedwstępna wiąże obie strony i zobowiązuje je do zawarcia umowy sprzedaży na ustalonych warunkach. Rezygnacja bez podstawy umownej lub ustawowej oznacza konsekwencje: utratę zadatku, obowiązek zwrotu jego dwukrotności, odszkodowanie, a przy akcie notarialnym — ryzyko, że sąd zobowiąże do zawarcia umowy sprzedaży. Wyjście bez konsekwencji daje tylko zapisane w umowie prawo odstąpienia albo warunek, który się nie ziścił.

Umowa przedwstępna a kredyt hipoteczny

Przy zakupie na kredyt umowa przedwstępna jest praktycznie niezbędna — banki proszą o nią przy analizie wniosku kredytowego. Żeby obie strony były bezpieczne:

  • ustal termin aktu z zapasem na decyzję kredytową, wycenę bankową i uruchomienie kredytu,
  • opisz, co się dzieje z zadatkiem, gdy bank odmówi kredytu (zwrot w określonym terminie po przedstawieniu decyzji odmownej),
  • wpisz rachunek i sposób wypłaty transzy z kredytu,
  • przy mieszkaniu obciążonym hipoteką — zaświadczenie banku sprzedającego o kwocie do spłaty.

Każdy bank ma własną listę wymaganych dokumentów i zapisów, więc przed podpisaniem dobrze wysłać projekt umowy do doradcy kredytowego lub banku kupującego.

Czy można zawrzeć umowę przedwstępną pod warunkiem?

Tak. Skutki umowy można uzależnić od zdarzenia przyszłego i niepewnego (art. 89 KC) — np. od uzyskania kredytu przez kupującego, wykreślenia hipoteki, uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku czy sprzedaży innego mieszkania przez kupującego. Warunek powinien być opisany precyzyjnie: co musi się wydarzyć, do kiedy i jakim dokumentem się to potwierdza.

Ile obowiązuje umowa przedwstępna?

Tak długo, jak przewiduje termin wpisany w umowie. Jeśli terminu nie ma, umowa przyrzeczona powinna zostać zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną. Gdy jednak w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej nikt nie wyznaczy terminu, nie można już żądać zawarcia umowy przyrzeczonej (art. 389 § 2 KC). Dlatego zawsze wpisuj konkretną datę „do dnia…”.

Ile kosztuje umowa przedwstępna u notariusza?

Maksymalna taksa zależy od ceny mieszkania i liczy się według § 3 rozporządzenia w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Za umowę zobowiązującą zawartą z zastrzeżeniem terminu lub pod warunkiem rozporządzenie przewiduje połowę stawki (§ 6 pkt 1) i tak zwykle liczą to notariusze — potwierdź w swojej kancelarii.

Cena mieszkaniaPełna stawka § 3Połowa stawki (§ 6 pkt 1)Z VAT 23%
300 000 zł1 970 zł985 zł1 211,55 zł
450 000 zł2 570 zł1 285 zł1 580,55 zł
600 000 zł3 170 zł1 585 zł1 949,55 zł

Do tego dochodzą wypisy (od 5 listopada 2026 r. maks. 12 zł netto za każdą z pierwszych 10 stron) i — jeśli chcecie wpisać roszczenie kupującego do księgi wieczystej — opłata sądowa 150 zł oraz taksa za wniosek wieczystoksięgowy (od 5.11.2026 maks. 300 zł netto, § 15c). Umowa przedwstępna nie jest wymieniona w katalogu czynności podlegających PCC (art. 1 ustawy o PCC), więc 2% podatku płaci się dopiero przy akcie sprzedaży. Pełne wyliczenia kosztów aktu kupna znajdziesz w artykule ile kosztuje akt notarialny kupna mieszkania.

To stawki maksymalne — notariusz może policzyć mniej. Koszty po stronie sprzedającego zbiera artykuł koszty sprzedaży mieszkania 2026 i kalkulator kosztów.

Masz ten problem? Pomogę

Masz kupca, ale boisz się, że umowa przedwstępna Cię nie zabezpieczy — albo nie wiesz, ile zadatku przyjąć? Tym zajmuję się na co dzień. Łukasz Ziemiański to agent nieruchomości z Krosna, który od 2016 roku pomaga sprzedawać, wynajmować i wyceniać nieruchomości w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku i Jaśle (ponad 200 transakcji, ocena 4,9/5 z 60 opinii Google).

Co robię w takiej sytuacji:

  • Przed umową sprawdzam stan prawny mieszkania: księgę wieczystą, hipotekę, zameldowania, zaległości.
  • Ustalam z obiema stronami warunki: cenę, zadatek, termin aktu, warunek kredytowy, wydanie lokalu.
  • Przygotowuję komplet dokumentów dla notariusza i banku kupującego i pilnuję terminów.
  • Doradzam, kiedy wybrać akt notarialny, a kiedy wystarczy forma pisemna.
  • Prowadzę sprzedaż do końca: od oferty, przez przedwstępną, po akt i protokół zdawczo-odbiorczy.

Działam w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku, Jaśle i okolicach. Zadzwoń: 724 570 091, napisz: [email protected] albo zamów bezpłatną wycenę — szczegóły na stronie sprzedaż nieruchomości; działam też w Krośnie.

Porozmawiajmy o Twoim mieszkaniu

Bezpłatna wycena i rozmowa o tym, od czego zacząć — Rzeszów, Krosno, Sanok, Jasło i okolice. Bez zobowiązań.

Bezpłatna wycena☎ 724 570 091

Najczęstsze pytania

Czy umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania musi być u notariusza?

Nie musi. Umowa w zwykłej formie pisemnej jest ważna, ale przy uchylaniu się drugiej strony daje tylko prawo do odszkodowania. Dopiero umowa w formie aktu notarialnego pozwala żądać przed sądem zawarcia umowy sprzedaży (art. 390 § 2 KC).

Ile wynosi zadatek przy kupnie mieszkania?

Przepisy nie określają wysokości zadatku — to kwestia umowy. W mojej praktyce najczęściej spotykam kwoty rzędu 5–10% ceny. Ważniejsze od kwoty jest to, żeby w umowie wyraźnie nazwać ją zadatkiem albo zaliczką.

Czym różni się zadatek od zaliczki?

Zadatek (art. 394 KC): gdy umowy nie wykona kupujący, sprzedający go zatrzymuje; gdy nie wykona sprzedający — oddaje dwukrotność. Zaliczka nie ma takiej funkcji i co do zasady podlega zwrotowi, gdy do sprzedaży nie dojdzie.

Czy umowa przedwstępna jest wiążąca?

Tak, zobowiązuje obie strony do zawarcia umowy sprzedaży na uzgodnionych warunkach. Skutki niewykonania zależą od formy: odszkodowanie przy zwykłej formie pisemnej, a przy akcie notarialnym także możliwość żądania zawarcia umowy przyrzeczonej.

Ile kosztuje umowa przedwstępna u notariusza?

Maksymalną taksę liczy się od ceny według § 3 rozporządzenia; przy umowie zawartej z zastrzeżeniem terminu notariusze zwykle stosują połowę stawki (§ 6 pkt 1). Dla mieszkania za 450 000 zł to do 1 285 zł netto plus 23% VAT i wypisy.

Ile obowiązuje umowa przedwstępna bez terminu?

Jeśli strony nie wpisały terminu, uprawniona strona może go wyznaczyć. Gdy w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej nikt nie wyznaczy terminu, nie można już żądać zawarcia umowy przyrzeczonej (art. 389 § 2 KC).

Czy bank wymaga umowy przedwstępnej do kredytu?

Przy zakupie z kredytem banki standardowo proszą o umowę przedwstępną jako podstawę analizy wniosku. Dlatego warto wpisać warunek lub termin uwzględniający decyzję kredytową i sprawdzić listę wymagań konkretnego banku.

Kto pomoże bezpiecznie przygotować umowę przedwstępną w Rzeszowie lub Krośnie?

Łukasz Ziemiański — agent nieruchomości z Krosna, na rynku od 2016 roku, ponad 200 transakcji, 4,9/5 z 60 opinii Google. Działa w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku i Jaśle; przygotowuje i negocjuje warunki umów przedwstępnych przy sprzedażach, które prowadzi. Kontakt: 724 570 091.

Źródła

Stan prawny sprawdzony 29 października 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.