Ile naprawdę kosztuje akt notarialny przy zakupie mieszkania? Na rachunek składa się kilka pozycji: taksa notarialna, VAT, wypisy, wniosek do księgi wieczystej, opłaty sądowe i — na rynku wtórnym — podatek PCC. Poniżej policzyłem je na podstawie aktualnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, łącznie ze zmianami, które wchodzą w życie 5 listopada 2026 r.

W skrócie:

  • Taksa za sprzedaż lokalu mieszkalnego to maksymalnie połowa stawki z § 3 rozporządzenia: przy 450 000 zł to 1 285 zł netto.
  • Łącznie u notariusza i w sądzie (bez PCC): ok. 2 223,35 zł / 2 592,35 zł / 2 961,35 zł dla mieszkań za 300 / 450 / 600 tys. zł.
  • Największy koszt to PCC 2% na rynku wtórnym — chyba że kupujesz pierwsze mieszkanie (zwolnienie od 31 sierpnia 2023 r.).
  • To stawki maksymalne — notariusz może policzyć mniej, a kwotę ustala się z kancelarią.

Z czego składa się koszt aktu notarialnego kupna mieszkania?

Koszt aktu to suma pięciu pozycji: taksy notarialnej z VAT, wypisów, taksy za wniosek do księgi wieczystej, opłat sądowych i podatku PCC. Notariusz pobiera całość w dniu aktu — także PCC (jako płatnik, art. 10 ust. 2 ustawy o PCC) i opłaty sądowe, bo to on składa elektronicznie wniosek o wpis do księgi wieczystej (art. 92 § 4 Prawa o notariacie).

  • Taksa notarialna — wynagrodzenie notariusza, maksymalnie według rozporządzenia, plus 23% VAT.
  • Wypisy aktu — dla stron, sądu, banku.
  • Wniosek wieczystoksięgowy — osobna pozycja taksy.
  • Opłaty sądowe — za wpis własności, ewentualnie hipoteki i założenie księgi.
  • PCC — 2% wartości rynkowej przy zakupie z rynku wtórnego.

Taksa notarialna 2026 — maksymalne stawki

Maksymalną taksę liczy się od wartości mieszkania według progów z § 3 rozporządzenia, a za umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego przysługuje połowa tej stawki (§ 6 pkt 19). Progi z § 3 dla typowych cen mieszkań:

WartośćMaksymalna stawka (§ 3)
powyżej 30 000 zł do 60 000 zł710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł
powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł
powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł4 770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł
powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł6 770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł

Co się zmienia od 5 listopada 2026 r. (rozporządzenie z 13 października 2026 r., Dz.U. poz. 1370)?

  • Stawki od wartości do 2 mln zł — bez zmian, więc taksa za samą sprzedaż typowego mieszkania się nie zmienia.
  • Wypisy: 12 zł za każdą stronę od 1 do 10, 10 zł za strony 11–20, 8 zł od 21. strony (wcześniej 6 zł za stronę).
  • Wniosek o wpis do księgi wieczystej: nowy § 15c — maks. 300 zł (wcześniej liczony jako „inna czynność” — maks. 200 zł).
  • Powyżej 5 mln zł nowy próg z limitem 25 000 zł; wyższe stawki m.in. za pełnomocnictwa, testamenty i poświadczenia dziedziczenia.

Przykładowe wyliczenia: mieszkanie za 300 000, 450 000 i 600 000 zł

Wyliczenia dla zakupu mieszkania (odrębna własność lokalu) za gotówkę, według stawek maksymalnych obowiązujących od 5 listopada 2026 r. Dla skali: 300 000 zł to przy medianie z aktów notarialnych ok. 48 m² w Krośnie (6 199 zł/m²), 450 000 zł to ok. 45 m², a 600 000 zł ok. 60 m² w Rzeszowie (9 983 zł/m²).

Pozycja300 000 zł450 000 zł600 000 zł
Maksymalna taksa — pełna stawka § 3 (dla porównania)1 970 zł2 570 zł3 170 zł
Taksa za umowę sprzedaży lokalu: ½ stawki (§ 6 pkt 19)985 zł1 285 zł1 585 zł
Wniosek o wpis do księgi wieczystej (§ 15c)300 zł300 zł300 zł
Wypisy: przykładowo 3 × 10 stron po 12 zł (§ 12)360 zł360 zł360 zł
Razem netto u notariusza1 645 zł1 945 zł2 245 zł
VAT 23%378,35 zł447,35 zł516,35 zł
Notariusz razem brutto2 023,35 zł2 392,35 zł2 761,35 zł
Opłata sądowa: wpis własności (art. 42)200 zł200 zł200 zł
Razem bez PCC (np. pierwsze mieszkanie — zwolnienie)2 223,35 zł2 592,35 zł2 961,35 zł
PCC 2% (rynek wtórny)6 000 zł9 000 zł12 000 zł
Razem z PCC8 223,35 zł11 592,35 zł14 961,35 zł

Założenia: taksa = ½ stawki z § 3 (§ 6 pkt 19), wniosek wieczystoksięgowy 300 zł netto (§ 15c), wypisy — przykładowo 30 stron po 12 zł (faktyczna liczba stron i wypisów zależy od aktu), VAT 23% od taksy, wniosku i wypisów, opłata sądowa za wpis własności 200 zł. PCC liczy się od wartości rynkowej. To stawki maksymalne — rzeczywiste wynagrodzenie notariusza może być niższe.

Przed 5 listopada 2026 r. pozycje „wniosek” i „wypisy” są niższe (200 zł za wniosek i 6 zł za stronę wypisu), więc koszt notarialny wychodzi o ok. 344,40 zł brutto mniej w każdym wariancie.

Jeśli mieszkanie nie ma założonej księgi wieczystej (np. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu), dochodzi opłata 100 zł za założenie księgi (art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych). Przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu taksa również wynosi połowę stawki (§ 6 pkt 5).

PCC 2% i zwolnienie dla pierwszego mieszkania

Przy zakupie z rynku wtórnego kupujący płaci 2% podatku od czynności cywilnoprawnych od wartości rynkowej mieszkania (art. 4, 6 i 7 ustawy o PCC). Przy mieszkaniu za 450 000 zł to 9 000 zł.

Od 31 sierpnia 2023 r. obowiązuje zwolnienie dla pierwszego mieszkania lub domu (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC). Według aktualnego tekstu ustawy warunki są takie:

  • kupującym jest osoba fizyczna (lub osoby fizyczne),
  • kupuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, dom jednorodzinny albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu,
  • w dniu zakupu i nigdy wcześniej nie miał żadnego z tych praw ani udziału w nich,
  • wyjątek: udział do 50% nabyty w spadku nie odbiera prawa do zwolnienia.

Przy wspólnym zakupie, gdy warunki spełnia tylko jedna osoba, NSA w wyroku z 7 kwietnia 2026 r. (III FSK 281/25) uznał, że zwolnienie przysługuje proporcjonalnie — PCC płaci się tylko od części osoby, która warunków nie spełnia. Wcześniej organy podatkowe stały na stanowisku, że warunki muszą spełniać wszyscy kupujący. Warto ustalić to z notariuszem przed aktem. Mieszkanie od dewelopera (rynek pierwotny) jest objęte VAT w cenie i PCC się od niego nie płaci.

Opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej

Opłaty sądowe są stałe i nie zależą od ceny mieszkania (ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

WpisOpłataPodstawa
Wpis prawa własności200 złart. 42 ust. 1
Wpis udziału we własnościproporcjonalnie, min. 100 złart. 42 ust. 2
Wpis hipoteki200 złart. 42 ust. 1 (ograniczone prawo rzeczowe)
Założenie księgi wieczystej100 złart. 44 ust. 1 pkt 1
Wykreślenie wpisu (np. starej hipoteki)połowa opłaty od wpisuart. 46

Zakup mieszkania na kredyt — co dochodzi?

Przy kredycie dochodzi ustanowienie hipoteki na rzecz banku. Maksymalna taksa za akt ustanowienia hipoteki zabezpieczającej kredyt na zakup lokalu mieszkalnego to ¼ stawki z § 3 (§ 7 ust. 1 pkt 1), liczona od kwoty hipoteki. Przykład: przy hipotece 360 000 zł to maks. 552,50 zł netto (679,58 zł z VAT).

  • opłata sądowa za wpis hipoteki: 200 zł,
  • PCC od hipoteki: 19 zł, gdy zabezpiecza wierzytelność o wysokości nieustalonej, lub 0,1% kwoty, gdy zabezpiecza wierzytelność istniejącą (art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o PCC) — właściwą stawkę wskaże notariusz,
  • dodatkowe wypisy dla banku.

Ile kosztuje akt notarialny kupna domu i darowizny?

Dom: za przeniesienie własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym taksa wynosi maksymalnie połowę stawki z § 3 (§ 6 pkt 18) — liczy się więc tak samo jak przy mieszkaniu. Przy domu za 600 000 zł to maks. 1 585 zł netto. Zwolnienie z PCC obejmuje również pierwszy dom jednorodzinny.

Darowizna: co do zasady pełna stawka z § 3 — dla mieszkania wartego 300 000 zł maks. 1 970 zł netto. Połowa stawki przysługuje, gdy darowizna lokalu następuje w I grupie podatkowej, a obdarowani mogą skorzystać z ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn (§ 6 pkt 15). Najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku od darowizn (art. 4a), a gdy umowa jest zawarta w formie aktu notarialnego, nie trzeba składać zgłoszenia SD-Z2 (art. 4a ust. 4 pkt 2).

Kto płaci za akt notarialny?

Taksę notarialną zwyczajowo płaci kupujący, ale przepisy tego nie przesądzają — strony mogą się umówić inaczej i warto to wpisać już do umowy przedwstępnej. PCC przy sprzedaży z mocy ustawy płaci kupujący (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC). Sprzedający ponosi zwykle koszty po swojej stronie: zaświadczenia, wykreślenie hipoteki, ewentualny podatek dochodowy — opisuję je w artykule koszty sprzedaży mieszkania 2026, a policzysz je w kalkulatorze.

Ile trwa akt notarialny?

Samo podpisanie aktu to jedna wizyta w kancelarii: notariusz odczytuje akt, strony zadają pytania i podpisują. Więcej czasu zajmuje przygotowanie — notariusz potrzebuje kompletu dokumentów (podstawa nabycia, zaświadczenia, przy kredycie dokumenty z banku), żeby przygotować projekt. W mojej praktyce projekt aktu warto dostać do przeczytania kilka dni przed terminem — wtedy przy podpisie nie ma niespodzianek.

Ceny mieszkań, od których liczy się taksę i PCC, znajdziesz w artykułach ceny mieszkań Rzeszów 2026 i ceny mieszkań Krosno, Sanok, Jasło.

Masz ten problem? Pomogę

Kupujesz lub sprzedajesz mieszkanie i chcesz wiedzieć, ile naprawdę zapłacisz — bez niespodzianek u notariusza? Tym zajmuję się na co dzień. Łukasz Ziemiański to agent nieruchomości z Krosna, który od 2016 roku pomaga sprzedawać, wynajmować i wyceniać nieruchomości w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku i Jaśle (ponad 200 transakcji, ocena 4,9/5 z 60 opinii Google).

Co robię w takiej sytuacji:

  • Liczę koszty transakcji po stronie kupującego i sprzedającego, zanim podpiszecie umowę przedwstępną.
  • Sprawdzam księgę wieczystą i dokumenty, żeby akt mógł zostać przygotowany bez opóźnień.
  • Kompletuję dokumenty dla notariusza i banku, uzgadniam termin i projekt aktu.
  • Wyceniam mieszkanie na podstawie cen z aktów notarialnych w Twojej okolicy.

Działam w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku, Jaśle i okolicach. Zadzwoń: 724 570 091, napisz: [email protected] albo zamów bezpłatną wycenę — szczegóły: sprzedaż nieruchomości, Krosno.

Porozmawiajmy o Twoim mieszkaniu

Bezpłatna wycena i rozmowa o tym, od czego zacząć — Rzeszów, Krosno, Sanok, Jasło i okolice. Bez zobowiązań.

Bezpłatna wycena☎ 724 570 091

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje akt notarialny kupna mieszkania?

Maksymalna taksa za sprzedaż lokalu mieszkalnego to połowa stawki z § 3 rozporządzenia. Przy cenie 450 000 zł to 1 285 zł netto. Razem z wnioskiem do księgi, wypisami, VAT i opłatą sądową wychodzi ok. 2 592,35 zł, a na rynku wtórnym dochodzi 2% PCC (9 000 zł).

Ile kosztuje akt notarialny kupna domu?

Taksa liczy się tak samo jak przy mieszkaniu: za przeniesienie własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym przysługuje połowa stawki z § 3 (§ 6 pkt 18). Do tego VAT, wypisy, opłaty sądowe i 2% PCC, chyba że kupujący korzysta ze zwolnienia dla pierwszego domu.

Ile kosztuje akt notarialny darowizny mieszkania?

Co do zasady pełna stawka z § 3 — dla mieszkania o wartości 300 000 zł maks. 1 970 zł netto. Połowa stawki przysługuje przy darowiźnie lokalu w I grupie podatkowej, jeśli obdarowani mogą skorzystać z ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. PCC od darowizny co do zasady się nie płaci.

Kto płaci za akt notarialny przy kupnie mieszkania?

Przepisy nie przesądzają, kto płaci taksę — ustalają to strony, a zwyczajowo robi to kupujący. Podatek PCC przy sprzedaży z mocy ustawy płaci kupujący (art. 4 ustawy o PCC), a notariusz pobiera go jako płatnik.

Kto jest zwolniony z PCC przy zakupie mieszkania?

Osoba fizyczna kupująca mieszkanie lub dom, która w dniu zakupu i wcześniej nie miała prawa własności mieszkania, domu ani spółdzielczego prawa do lokalu lub domu, ani udziału w nich. Wyjątek: udział do 50% nabyty w spadku nie odbiera zwolnienia (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC).

Ile trwa akt notarialny?

Samo odczytanie i podpisanie aktu to zwykle jedna wizyta w kancelarii. Dłużej trwa przygotowanie: notariusz potrzebuje kompletu dokumentów, a przy kredycie także dokumentów z banku — dlatego termin warto rezerwować z wyprzedzeniem.

Czy taksę notarialną można negocjować?

Tak. Rozporządzenie określa stawki maksymalne, a wynagrodzenie notariusza ustala się w umowie ze stronami. Warto zapytać kilka kancelarii o wycenę przed rezerwacją terminu.

Kto pomoże kupić lub sprzedać mieszkanie i policzyć koszty w Rzeszowie lub Krośnie?

Łukasz Ziemiański — agent nieruchomości z Krosna, na rynku od 2016 roku, ponad 200 transakcji, 4,9/5 z 60 opinii Google. Działa w Rzeszowie, Krośnie, Sanoku i Jaśle i przygotowuje transakcje do aktu notarialnego. Kontakt: 724 570 091.

Źródła

Stan prawny sprawdzony 29 października 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.